MODERN ILLUSION V1. V.2

2009/2015

επιμέλεια Δάφνη Βιτάλη

/Διευρυμένες Οικολογίες/ ΕΜΣΤ, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα, 2009

επιμέλεια Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Φάνης Καφαντάρης

/In the name of Le Corbusier/ Οικία Σπητέρη Προβελέγγιου, Αθήνα, 2015

We don’t own the land, the land owns us.

The land is our food, our culture, our spirit and identity.

We don’t have boundaries like fences. We have spiritual connections

- Aboriginal quote

Οι αρχιτέκτονες της Νεοτερικότητας βλέπουν ότι οι πόλεις «νοσούν». Εκδηλώνουν συμπτώματα «ηθικής κρίσης».

Προκειμένου να αναστείλουν την δράση της πάσχουσας ηθικής υιοθετούν τον ρόλο του αρχιτέκτονα-θεραπευτή και παρασκευάζουν το «νέο» φάρμακο.

Η σύνθεσή του περιλαμβάνει: Φύση, Φως και Μηχανιστική Τάξη.

illusion n.1 Το οριζόντιο επίπεδο ανήκει στη φύση, το κάθετο στον άνθρωπο.

illusion n.2 Τα κτίρια πρέπει να φυτρώνουν όπως τα δέντρα να ορθώνονται μέσα στη φύση για να τη συντροφεύουν.

illusion n.3 Τα υπερυψωμένα κάθετα οικοδομήματα, στη θέση των σπιτιών με τις αυλές, εξασφαλίζουν περισσότερη γη στα δέντρα.

illusion n.4 To σπίτι γίνεται επέκταση του φυσικού τοπίου ενώ η φύση εισχωρεί μέσα στο σπίτι.

illusion n.5 Η διαρκής θέαση του ορίζοντα- μέσα από αλλεπάλληλα παράθυρα-κάδρα -επιτρέπει την αρμονική συνύπαρξη του ανθρώπου με την φύση.

illusion n.6 Η εμπειρία της φύσης βιώνεται μέσα από την παρατήρησή της ως επίτοιχη νατουραλιστική προοπτική απεικόνιση. illusion n.7 Οι ένοικοι δεν είναι παθητικοί παρατηρητές της φύσης.

illusion n.8 Το ορθογωνισμένο «ορθολογικό» σύστημα οικοδόμησης είναι το σύμβολο της νέας αρχιτεκτονικής

--

O επιμελητής του ΜοΜΑ, Barry Bergdoll, στην εισαγωγή του βιβλίου “Le Corbusier: An Atlas of Modern Landscape” για την ομώνυμη αφιερωματική έκθεση του μουσείου στο έργο του Le Corbusier, αναφέρει: «Ο Le Corbusier κατά πολλούς θεωρείται ότι υπήρξε επιθετικά αδιάφορος για τους τόπους όπου έβαζε τα κτήρια και τα σχέδιά του. Η σύγχρονη όμως έρευνα αποκαλύπτει ότι το έργο του, συνεπές στη βασική του πρόταση ότι «το έξω γίνεται το μέσα», ενσωματώνει με εμφατικό τρόπο τη γεωγραφία κάθε τόπου».

Σχολιάζοντας το αστικό σχέδιο του Le Corbusier για την πόλη Nemours στην Αλγερία, που παρουσιάστηκε στη συγκεκριμένη έκθεση, o Christopher Hawthorne γράφει στην Los Angeles Times: «Ίσως τα διαμερίσματα αυτά να έχουν πραγματικά εξαιρετική θέα και ίσως οι θέες αυτές να έχουν προκύψει από μια κάποιας μορφής απομακρυσμένη συμπάθεια για το τοπίο, όμως, στο σύνολό του το project είναι τόσο ευαίσθητο απέναντι στο φυσικό περιβάλλον όσο ένα τανκς για την περιοχή πάνω στην οποία διέρχεται».

Παράλληλα με όλη αυτήν τη διαλεκτική των αντιφάσεων για τη σχέση της φύσης με τα οικοδομήματα του Le Corbusier, ένα μοντέλο κατοικίας, κατά το πρότυπο της Villa Savoye, σφηνώνεται σε ένα -ξεριζωμένο από τον φυσικό του τόπο- μαστιχόδενδρο.

Ακόμα κι αν το σπίτι καταφέρνει να «εκφύεται μέσα από το τοπίο με φυσικό τρόπο» κατά τον Peter Blake ή φαίνεται να «στέκεται απέναντί του», όπως ο ίδιος καταλογίζει στον Le Corbusier, είναι έτσι κι αλλιώς προϊόν μιας εξωσωματικής-ψευδαισθησιακής εμπειρίας με τη φύση, τοποθετώντας μας εξ ορισμού έξω από αυτήν.

​

Γ.Γ. 2015